TSMC vừa châm ngòi cho cơn sốt AI một lần nữa: Quả bom đầu tư 56 tỷ USD làm cổ phiếu chip tăng vọt

Semiconductor Đài Loan

không chỉ tạo ra kết quả vượt kỳ vọng — mà còn thiết lập lại tâm lý cho toàn bộ ngành công nghệ chỉ sau một đêm. Sau một quãng thời gian biến động khi các nhà đầu tư bắt đầu xem “giao dịch AI” như một thang máy đông người, đã công bố kết quả củng cố lý do tăng giá cốt lõi: nhu cầu công nghệ tiên tiến vẫn mạnh, công suất sử dụng vẫn cao và công ty sẵn sàng chi mạnh để theo kịp những gì họ nhận định là tình trạng thiếu hụt năng lực AI kéo dài trong nhiều năm. Cổ phiếu đã tăng khoảng hơn 5% trước giờ mở cửa, và đà tăng nhanh chóng lan sang toàn bộ lĩnh vực bán dẫn, kéo các hợp đồng tương lai Nasdaq lên và đưa các cổ phiếu thiết bị chip dẫn đầu bảng xếp hạng trước giờ mở cửa tại Mỹ.

Quan trọng, bản thân doanh thu không phải là câu chuyện chính.

công bố doanh số hàng tháng một cách hiệu quả, và công ty đã báo hiệu đà tăng trưởng doanh thu mạnh. Doanh thu quý 4 tăng 20% so với cùng kỳ năm trước lên NT$1.046 nghìn tỷ (khoảng 33,73 tỷ đô la Mỹ, tăng 26% so với cùng kỳ), vì vậy không ai ngạc nhiên về quy mô doanh số. Thị trường tập trung vào “chất lượng” doanh thu: việc vượt kỳ vọng lợi nhuận, sức mạnh biên lợi nhuận gộp và hướng dẫn cho tương lai — tất cả đều chỉ ra doanh nghiệp vẫn đang vận hành nóng ở những phần giá trị nhất của chu kỳ chip.

Xét về lợi nhuận ròng, TSMC báo cáo lợi nhuận ròng đạt NT$505,74 tỷ, tăng 35% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể so với dự báo đồng thuận của FactSet quanh mức NT$469,13 tỷ. Việc vượt kỳ vọng này quan trọng vì nó xác nhận rằng công ty không chỉ xuất hàng nhiều wafer hơn — mà còn làm được điều đó với mức lợi nhuận cao bất chấp chi phí thiết bị, lao động và mở rộng toàn cầu tăng lên. Ban lãnh đạo mô tả quý này được hỗ trợ bởi “nhu cầu mạnh đối với công nghệ xử lý tiên tiến của chúng tôi,” và các con số đã minh chứng điều đó: biên lợi nhuận vẫn duy trì cực kỳ tốt ngay cả khi TSMC tiếp tục đầu tư lớn vào các node và năng lực đóng gói tiên tiến.

Sức mạnh biên lợi nhuận gộp là một trong những điểm nổi bật then chốt. Trong một quý mà các nhà đầu tư có thể dễ dàng bị lo ngại bởi lạm phát chi phí hoặc chi phí tăng tốc ở nước ngoài, TSMC lại cho thấy rằng giá bán, cơ cấu sản phẩm và hiệu quả sản xuất hơn hẳn các lực cản này. Các bình luận trong cuộc họp nhấn mạnh rằng lợi nhuận được hỗ trợ bởi sự kết hợp giữa tỷ lệ sử dụng cao, năng lực sản xuất xuất sắc và tối ưu hóa node (bao gồm cả việc chuyển một phần công suất N5 sang hỗ trợ N3 khi cần). Thông điệp dành cho nhà đầu tư rất đơn giản: đây không phải là một công ty dẫn bạn đến vách biên lợi nhuận để tài trợ cho tăng trưởng — mà là một công ty mở rộng trong một thị trường có cấu trúc chặt chẽ, đồng thời duy trì hiệu quả kinh tế cao cấp.

Hướng dẫn là nơi báo cáo chuyển từ “một quý tốt” thành “chất xúc tác ngành”. Đối với quý 1 năm 2026, TSMC dự báo doanh thu từ 34,6 tỷ đến 35,8 tỷ đô, ngụ ý tăng tuần tự khoảng 4% và tăng khoảng 38% so với cùng kỳ năm trước ở mức giữa. Đó là kiểu báo cáo cho thấy nhu cầu trên thị trường không giảm sau quý nghỉ lễ, và củng cố niềm tin rằng đà tăng do AI dẫn dắt vẫn đang tăng tốc. Cho cả năm 2026, ban lãnh đạo cho biết họ kỳ vọng tăng trưởng doanh thu gần 30% tính theo đô la Mỹ — một tín hiệu tích cực trong bối cảnh bất ổn vĩ mô kéo dài và làn sóng hoài nghi “đỉnh capex AI” liên tục xuất hiện mỗi khi ngành bán dẫn tạm dừng lấy hơi.

Tiếp theo là tiêu đề quan trọng nhất: capex. TSMC hướng dẫn chi tiêu vốn cho năm 2026 đạt 52–56 tỷ đô, tăng mạnh so với 40,9 tỷ đô đã chi năm 2025, và cao hơn nhiều so với kỳ vọng của nhiều nhà đầu tư cho năm sau (ước khoảng 48–50 tỷ đô). Nói cách khác, công ty không chỉ nói “nhu cầu mạnh” — mà còn đưa ra một con số cụ thể, và đó là con số buộc toàn bộ chuỗi cung ứng bán dẫn phải điều chỉnh lại giả định. Ban lãnh đạo cũng tiết lộ rằng khoảng 70%–80% ngân sách capex năm 2026 sẽ được phân bổ cho các công nghệ xử lý tiên tiến, nhấn mạnh rằng làn sóng đầu tư này nhằm đáp ứng nhu cầu AI tiên tiến và điện toán hiệu năng cao, chứ không chỉ duy trì hoạt động thường nhật.

Cuộc họp cũng cung cấp bối cảnh quan trọng về lý do capex tăng vọt. CEO C.C. Wei nhiều lần mô tả môi trường hiện tại là một siêu xu hướng AI kéo dài nhiều năm với năng lực nguồn cung hạn chế. Ông lưu ý rằng các nhà cung cấp dịch vụ đám mây đang trực tiếp yêu cầu năng lực, và nhấn mạnh rằng thời gian gắn kết đã kéo dài — khi độ phức tạp công nghệ gia tăng, việc lập kế hoạch với khách hàng diễn ra trước hai đến ba năm. Trong một khoảnh khắc tiết lộ, Wei đã trực tiếp đối mặt với câu hỏi lớn (“đây có phải là bong bóng AI không?”) với sự thẳng thắn: ông nói mình “rất lo lắng” về nhu cầu AI vì cam kết chi tiêu vốn quá lớn, nhưng ông đã dành nhiều tháng nói chuyện với khách hàng và các hyperscaler, xem xét bằng chứng rằng AI đang cải thiện hoạt động kinh doanh của họ, và cảm thấy “khá hài lòng” rằng nhu cầu là thực. Đó không phải là cường điệu — đó là một CEO mô tả cách bạn biện minh cho việc ký séc hơn 50 tỷ đô mỗi năm.

Báo cáo cũng giúp nhà đầu tư hiểu rõ điều gì thực sự đang thúc đẩy cơ cấu doanh thu hiện tại. High Performance Computing (HPC) chiếm 55% doanh thu quý 4, tăng từ 53% cùng kỳ năm trước, nhấn mạnh rằng các bộ tăng tốc AI và khối lượng công việc trung tâm dữ liệu vẫn là động lực tăng trưởng. Smartphone chiếm 32% doanh thu, giảm từ 35% cùng kỳ năm trước — không phải vì smartphone biến mất, mà do HPC mở rộng nhanh hơn và chiếm thị phần lớn hơn. Xét theo khu vực, Bắc Mỹ vẫn chiếm ưu thế với 74% tổng doanh thu (so với 75% một năm trước), trong khi Trung Quốc là 9% (ổn định so với cùng kỳ). Cơ cấu này quan trọng vì nó làm nổi bật hai thực tế: khách hàng tăng trưởng quan trọng nhất của TSMC là các hyperscaler và các nhà lãnh đạo AI tại Mỹ, và mức độ tiếp xúc với thị trường Trung Quốc của công ty vẫn đáng kể nhưng không phải là động lực trung tâm cho câu chuyện tăng trưởng.

Ở cấp độ node, cơ cấu công nghệ tiên tiến vẫn cực kỳ cao. 3nm chiếm 28% doanh thu wafer trong quý 4 (tăng từ 26% cùng kỳ năm trước và 23% quý liền trước), trong khi 5nm chiếm 35% (gần như ổn định so với cùng kỳ), và 7nm đóng góp 14%. Tổng lại, nhóm 7nm trở xuống đang đóng vai trò chính, đúng như kỳ vọng nếu thị trường muốn định giá cho một chu kỳ AI bền vững và biên lợi nhuận cao thay vì một đợt tăng ngắn hạn.

TSMC cũng đẩy mạnh chiến lược mở rộng toàn cầu của mình, không phải như một động thái “đánh dấu địa chính trị” phòng thủ — mà là mở rộng năng lực dựa trên nhu cầu khách hàng. Tại Arizona, ban lãnh đạo cho biết Fab 1 đã bước vào sản xuất hàng loạt, Fab 2 đã hoàn thành và lên kế hoạch lắp đặt thiết bị cho năm 2026, còn Fab 3 đã khởi công xây dựng. Công ty cũng đang xin phép xây dựng nhà máy thứ tư và một cơ sở đóng gói tiên tiến, đồng thời đã mua thêm đất gần đó để hỗ trợ cho một “cụm gigafab” độc lập tại Mỹ như mô tả. Điều này quan trọng vì nó cho thấy TSMC dự đoán nhu cầu công nghệ tiên tiến vẫn sẽ thiếu nguồn cung đủ lâu để biện minh cho việc rút ngắn tiến độ, dù các nhà máy mất nhiều năm để xây và chi tiêu vốn hôm nay sẽ không giúp giảm áp lực nguồn cung trong ngắn hạn.

Thời gian xây dựng dài cũng là một phần lớn của lý do tăng giá. Wei nói rõ rằng các nhà máy mới mất hai đến ba năm để xây dựng, nghĩa là đợt chi tiêu vốn tăng vọt năm 2026 sẽ đóng góp tối thiểu cho nguồn cung năm 2026 và chỉ hỗ trợ một phần vào năm 2027. Công ty thực chất đang đầu tư cho sự cân bằng vào 2028–2029, đồng thời dựa vào cải thiện năng suất và tối ưu hóa sản xuất để thu hẹp khoảng cách nhu cầu trong thời gian chờ đợi. Cách trình bày này là điều nhà đầu tư mong muốn: không phải “chúng tôi đang chi tiêu rất nhiều”, mà là “vì sao chi tiêu nhiều là cần thiết, và khi nào thực tế nó sẽ thể hiện ra sản lượng.”

Phản ứng tức thì của thị trường cho thấy vì sao báo cáo này quan trọng vượt ra ngoài chính TSMC. Cổ phiếu thiết bị bán dẫn tăng vọt trước giờ mở cửa — Applied Materials, Lam Research và KLA nằm trong số những cái tên tăng mạnh nhất — bởi nếu TSMC thực sự cam kết ngân sách 52–56 tỷ đô với phần lớn dành cho các node tiên tiến, điều đó ngụ ý một chuỗi đơn đặt hàng bền vững cho toàn bộ chuỗi công cụ. ASML cũng tăng giá, phản ánh niềm tin trở lại vào nhu cầu quang khắc tiên tiến. Và ở phía AI compute, thông điệp rất rõ ràng: Nvidia và AMD hưởng lợi khi TSMC mở rộng năng lực công nghệ tiên tiến và cho thấy nhu cầu từ các hyperscaler vẫn thực, bền vững và ngày càng gắn sâu vào quy trình doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Kết luận: Quý 4 của TSMC không chỉ là một “kết quả vượt dự báo” — mà là một cuộc tái định hình câu chuyện cho toàn bộ ngành công nghệ. Xu hướng doanh thu đã rõ, nhưng lợi nhuận vượt kỳ vọng, biên lợi nhuận bền vững và triển vọng tương lai tự tin đã mang lại cho nhà đầu tư điều họ mong muốn: bằng chứng rằng quá trình xây dựng hạ tầng AI vẫn đang chạy hết tốc lực, không hề chững lại. Hướng dẫn capex là điểm nhấn, vì nó buộc thị trường phải xem đây là một chu kỳ năng lực kéo dài nhiều năm thay vì chỉ là một đợt chi tiêu ngắn hạn. Khi nhà sản xuất quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng AI nói rằng nút thắt cổ chai vẫn là silicon — và rồi hậu thuẫn bằng khoản đầu tư hơn 50 tỷ đô mỗi năm — thị trường khó có thể hoài nghi lâu. Ít nhất là cho đến ngày luân chuyển tiếp theo, khi các trader nhớ ra họ vẫn còn cảm xúc.