Trump lại khiến các nhà sản xuất ô tô Anh rơi vào tình trạng hỗn loạn

Ngành công nghiệp ô tô Anh đối mặt với khủng hoảng mới giữa căng thẳng thuế quan Mỹ leo thang

Ngành sản xuất ô tô của Anh, vốn đã trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều thập kỷ, nay lại tiếp tục rơi vào tình trạng hỗn loạn do các động thái mới đây của Donald Trump. Ngành này bị cuốn vào hậu quả từ nỗ lực gây tranh cãi của ông nhằm mua lại Greenland.

Vào thứ Bảy, tổng thống Mỹ đã công bố một mức thuế mới 10% đối với hàng nhập khẩu từ Anh và các đối tác châu Âu khác, với các nhà phân tích cảnh báo rằng ngành công nghiệp ô tô sẽ chịu tác động nặng nề nhất từ các biện pháp này.

Đối với nhiều người trong ngành từng hy vọng căng thẳng thương mại toàn cầu đang dịu lại, diễn biến mới nhất này là một cú lùi đáng kể.

Các số liệu ngành cho thấy sản lượng xe của Anh vào năm 2025 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ Thế chiến II, bị cản trở bởi các mức thuế hiện tại, nhu cầu trong nước yếu và một sự cố mạng lớn khiến hoạt động của Jaguar Land Rover bị tê liệt.

Giờ đây, với việc áp dụng các mức thuế mới này, tình hình có thể còn trở nên tồi tệ hơn nữa.

Thuế suất ban đầu 10% sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2, với khả năng tăng lên 25% trừ khi Anh và các đồng minh châu Âu chịu nhượng bộ các yêu cầu của Trump liên quan đến lãnh thổ Đan Mạch.

Việc leo thang này đặt ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với ngành ô tô, vốn là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Anh sang Mỹ — đạt 10 tỷ bảng trong năm kết thúc vào tháng Sáu. Ngành dược phẩm, hiện được miễn trừ, là mặt hàng xuất khẩu lớn duy nhất không bị ảnh hưởng.

Theo một nguồn tin cấp cao trong ngành, các nhà sản xuất ô tô đang theo dõi sát các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chặn thuế quan, nhưng cũng lo ngại rằng các đơn đặt hàng từ Mỹ có thể bị ảnh hưởng ngay lập tức.

Viện Nghiên cứu Chính sách Công (IPPR) đã cảnh báo rằng có tới 25.000 việc làm trong ngành công nghiệp ô tô Anh có thể gặp rủi ro nếu xuất khẩu sang Mỹ sụp đổ. Pranesh Narayanan, nghiên cứu viên của IPPR, lưu ý rằng chuỗi cung ứng rộng lớn hơn cũng có thể bị ảnh hưởng, tiềm ẩn nguy cơ bất ổn cho toàn bộ ngành và đe dọa mục tiêu tăng trưởng kinh tế của chính phủ.

Hiện tại, xuất khẩu ô tô của Anh sang Mỹ phải chịu mức thuế 10%, nhưng con số này có thể tăng lên 35% nếu Trump thực hiện thêm mức thuế 25% vào tháng Sáu.

“Nếu thuế quan đạt 35%, chúng ta có thể chứng kiến việc mất thị phần nghiêm trọng đe dọa sự sống còn của các nhà sản xuất ô tô lớn của Anh,” Narayanan giải thích. Matthew Lyons từ Đại học Birmingham bổ sung rằng nếu các mức thuế nghiêm ngặt nhất được áp dụng, Anh có thể chịu tổn thất kinh tế lên tới hàng tỷ bảng, thậm chí có thể đẩy đất nước vào suy thoái. Andy Palmer, cựu CEO Aston Martin, cảnh báo rằng các mức thuế này sẽ gây tác động hủy diệt đối với Jaguar Land Rover, nhà sản xuất ô tô lớn nhất quốc gia.

Những thách thức này xuất hiện chỉ vài tháng sau khi Jaguar Land Rover phải chịu vụ tấn công mạng tốn kém nhất trong lịch sử Anh, khiến các nhà máy của hãng bị đình trệ. Palmer mô tả tình huống này là một “sự kiện thiên nga đen” đối với một công ty phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ.

Ông cũng chỉ ra rằng đây là một kịch bản chưa từng có tiền lệ, khi thuế quan được sử dụng như công cụ mặc cả chính trị thay vì để cân bằng thương mại. Palmer nhấn mạnh sự cần thiết của việc Anh và EU phối hợp trong đàm phán, nói rằng: “Đây là việc sử dụng thương mại làm con bài mặc cả, điều không phải mục đích ban đầu của thuế quan. Cuối cùng, chính người tiêu dùng Mỹ sẽ phải trả giá, tất cả nhằm gây áp lực lên châu Âu về lãnh thổ của Đan Mạch. Đó là một tình huống kỳ lạ.”

Palmer còn cho rằng việc chuyển sản xuất sang Mỹ để tránh thuế quan là không thực tế, vì xây dựng nhà máy mới sẽ mất ít nhất hai năm. Gửi một lượng lớn xe đến Mỹ trước khi thuế tăng cũng không phải là giải pháp khả thi.

Phản ứng và Triển vọng của Ngành

“Không có giải pháp nhanh hay thị trường thay thế nào cho những chiếc xe này,” Palmer nhận xét. “Hầu hết các công ty có lẽ sẽ giữ im lặng và cố gắng vượt qua khó khăn.”

Dù trước đây các nhà sản xuất ô tô Anh đã đối phó được mức thuế 10% bằng cách chia sẻ chi phí với nhà cung cấp và đối tác Mỹ để hạn chế tăng giá cho người mua Mỹ, Palmer cho biết không thể nào chịu đựng thêm mức tăng 10% nữa. “Với biên lợi nhuận chỉ khoảng 4%, các hãng ô tô không thể hấp thụ các khoản thuế này. Chi phí sẽ phải chuyển cho khách hàng, điều này sẽ làm giảm nhu cầu khi giá cao khiến một số người mua không thể tiếp cận xe.”

Để giảm thiểu thiệt hại tiềm tàng, Jaguar Land Rover có thể tạm thời ngừng xuất khẩu sang Mỹ, như họ từng làm trong đợt thuế quan đầu tiên. “Họ dựa vào lượng hàng tồn kho tại Mỹ trong khi đánh giá tình hình,” Palmer nhớ lại. “Nếu tôi ở vị trí của họ, tôi cũng sẽ cân nhắc làm như vậy trong vài tuần.”

Cả Jaguar Land Rover và Mini hiện vẫn chưa đưa ra bình luận về tình hình này.