NEW YORK, Tháng 4 năm 2025 – Giám đốc Tài chính JPMorgan Chase, ông Jeremy Barnum, đã đưa ra một cảnh báo nghiêm khắc trong tuần này, tuyên bố việc trả lãi cho stablecoin là “rõ ràng nguy hiểm và không mong muốn”. Những bình luận của ông, được đưa ra trong cuộc họp công bố lợi nhuận quý của ngân hàng và được CoinDesk đưa tin, đã chạm đến trọng tâm của một cuộc tranh luận đang phát triển nhanh về cách điều chỉnh các tài sản kỹ thuật số mô phỏng tiền truyền thống. Cảnh báo này xuất hiện đúng vào thời điểm các nhà lập pháp Hoa Kỳ đang soạn thảo luật nhằm xác định các quy tắc cho toàn bộ cấu trúc thị trường crypto, tạo nên một thời điểm then chốt cho tương lai của tài chính phi tập trung.
Rủi ro lãi suất Stablecoin làm nổi bật sự chia rẽ trong quản lý
Lập luận chính của Jeremy Barnum tập trung vào một sự bất cân xứng quan trọng trong quản lý tài chính. Ông nói rõ rằng việc trả lãi cho stablecoin có các đặc điểm cơ bản và rủi ro nội tại giống với tiền gửi ngân hàng truyền thống. Tuy nhiên, thực tiễn này hiện đang hoạt động ngoài khuôn khổ quản lý toàn diện vốn bảo vệ khách hàng ngân hàng. Theo CFO của JPMorgan, khoảng trống quản lý này tạo ra nguy cơ hệ thống nghiêm trọng. Các chuyên gia tài chính đều nhất trí rằng các quy định về tiền gửi ngân hàng phục vụ những mục đích quan trọng: đảm bảo các tổ chức duy trì đủ dự trữ vốn, tham gia các chương trình bảo hiểm liên bang như FDIC, và trải qua các cuộc kiểm tra định kỳ nghiêm ngặt. Việc thiếu các biện pháp bảo vệ này đối với các chương trình lãi suất stablecoin để người tiêu dùng đối mặt với nguy cơ vỡ nợ tiềm ẩn mà không có nhiều cách giải quyết – một lỗ hổng từng được xử lý trong tài chính truyền thống sau các giai đoạn khủng hoảng.
Hơn nữa, cảnh báo này không phải là ý kiến đơn lẻ. Nó phản ánh mối quan ngại ngày càng tăng từ các cơ quan quản lý tài chính truyền thống và các nhà hoạch định chính sách. Nhóm Công tác của Tổng thống về Thị trường Tài chính trước đây đã nêu bật những rủi ro tương tự trong một báo cáo năm 2021. Do đó, phát biểu của Barnum đã khuếch đại quan điểm quản lý đã được thiết lập bằng cách sử dụng nền tảng quyền lực của một ngân hàng toàn cầu lớn. Vai trò của ông với tư cách là CFO của ngân hàng lớn nhất Hoa Kỳ theo tài sản mang lại trọng lượng đáng kể cho những phê bình này, buộc các thành viên thị trường và nhà lập pháp phải chú ý.
Cơ chế lợi suất không được quản lý
Để hiểu rủi ro, cần xem xét cách các công ty crypto tạo ra lợi suất để trả lãi cho khoản stablecoin của khách hàng. Thông thường, các công ty này tái đầu tư tiền gửi của khách vào nhiều giao thức tài chính phi tập trung (DeFi) khác nhau. Các giao thức này cung cấp lợi nhuận cho các hoạt động như cho vay hoặc cung cấp thanh khoản. Tuy nhiên, các khoản lợi nhuận này phụ thuộc vào biến động của thị trường crypto và sự an toàn của các hợp đồng thông minh còn đang thử nghiệm. Một đợt lao dốc mạnh của thị trường hoặc một cuộc tấn công vào giao thức có thể nhanh chóng làm bốc hơi giá trị cơ sở, gây nguy hiểm cho cả lãi suất đã hứa lẫn số tiền gốc. Mô hình này khác biệt hoàn toàn với việc sử dụng tiền gửi của ngân hàng, chủ yếu dành cho cho vay rủi ro thấp được bảo lãnh bởi bảo hiểm liên bang.
Dự luật Thượng viện đề xuất khuôn khổ mới cho phần thưởng crypto
Những bình luận của Barnum xuất hiện ngay sau một diễn biến lập pháp quan trọng. Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Hoa Kỳ gần đây đã công bố dự thảo luật tập trung vào việc thiết lập cấu trúc thị trường crypto toàn diện. Một điều khoản then chốt trong dự luật này đề cập trực tiếp đến vấn đề mà Barnum nêu ra. Dự luật đề xuất rằng lãi suất hoặc phần thưởng trên stablecoin chỉ được phép khi gắn liền với “các hoạt động thực chất”. Các nhà lập pháp đã đưa ra các ví dụ cụ thể về các hoạt động này, bao gồm:
- Mở tài khoản: Phần thưởng một lần khi bắt đầu sử dụng dịch vụ.
- Giao dịch: Giảm phí hoặc hoàn phí dựa trên khối lượng giao dịch.
- Staking: Phần thưởng cho việc tham gia xác thực mạng lưới blockchain.
- Cung cấp thanh khoản: Thu nhập từ việc gửi tài sản vào pool giao dịch.
Mục đích lập pháp rất rõ ràng: phần thưởng nên khuyến khích các hành động cụ thể, mang lại giá trị thực trong hệ sinh thái crypto, chứ không phải chỉ đơn thuần là nắm giữ thụ động, điều mà các nhà lập pháp và cơ quan quản lý coi như tương đương với một tài khoản tiền gửi không được kiểm soát. Cách tiếp cận này nhằm tạo ra ranh giới pháp lý rõ ràng giữa hoạt động đầu tư và nhận tiền gửi – một sự phân biệt là nền tảng của luật tài chính Hoa Kỳ.
Bảng dưới đây so sánh việc quản lý theo đề xuất với thực tiễn phổ biến hiện tại:
| Lãi suất cho việc nắm giữ | Được cung cấp rộng rãi chỉ với việc giữ stablecoin trong ví nền tảng. | Có thể bị cấm hoặc hạn chế nghiêm ngặt. |
| Phần thưởng được phép | Thường không minh bạch hoặc gắn với các chiến lược DeFi rủi ro cao. | Phải gắn với các hành động người dùng có thể xác thực, mang tính thực chất (staking, giao dịch). |
| Giám sát quản lý | Tối thiểu; nằm giữa thẩm quyền của SEC và CFTC. | Sẽ được xác định rõ ràng theo các quy tắc mới của cấu trúc thị trường. |
| Bảo vệ người tiêu dùng | Hầu như không có; phụ thuộc vào khả năng thanh toán của nền tảng. | Nhắm đến việc đưa ra các yêu cầu công bố thông tin và giảm thiểu rủi ro. |
Bối cảnh lịch sử và lộ trình quản lý
Sự căng thẳng giữa đổi mới và bảo vệ người tiêu dùng là chủ đề lặp lại trong lịch sử tài chính. Cuộc tranh luận hiện nay về lãi suất stablecoin gợi lại những thách thức về quản lý trong quá khứ, như sự xuất hiện của quỹ thị trường tiền tệ vào những năm 1970. Các quỹ này cũng cung cấp dịch vụ giống ngân hàng mà không chịu quy định ở cấp độ ngân hàng, dẫn đến những cải cách sau các cuộc khủng hoảng. Tương tự, sự sụp đổ vào năm 2022 của một số nền tảng cho vay crypto lớn, bao gồm Celsius và Voyager Digital, đã cho thấy hậu quả thực tế của cảnh báo từ Barnum. Các nền tảng này cung cấp lãi suất cao cho tiền gửi stablecoin, sau đó dùng các khoản này cho đầu tư rủi ro, đòn bẩy cao. Việc phá sản tiếp theo đã đóng băng hàng tỷ đô la tài sản của khách hàng, đưa ra một minh chứng thực tiễn rõ nét cho các nhà lập pháp khi soạn thảo dự luật mới.
Phản ứng của ngành trước cảnh báo của Barnum và dự thảo luật là khá đa dạng. Một số người ủng hộ crypto cho rằng quy định quá nghiêm ngặt sẽ kìm hãm đổi mới và đẩy hoạt động ra nước ngoài. Ngược lại, nhiều nhóm bảo vệ người tiêu dùng và lãnh đạo tài chính truyền thống lại ủng hộ hướng đi đề xuất, nhấn mạnh rằng cần có quy tắc rõ ràng để tăng trưởng bền vững lâu dài và phổ cập chính thống. Kết quả của quá trình lập pháp này sẽ ảnh hưởng lớn đến việc stablecoin có phát triển thành công cụ thanh toán được sử dụng rộng rãi hay chỉ là tài sản đầu tư sinh lợi suất trong một phân khúc nhỏ.
Xu hướng quản lý toàn cầu
Hoa Kỳ không hành động đơn lẻ. Các khu vực pháp lý lớn khác cũng đang tiến hành xây dựng khuôn khổ quản lý stablecoin của riêng mình. Quy định Markets in Crypto-Assets (MiCA) của Liên minh Châu Âu, dự kiến triển khai đầy đủ, áp đặt các yêu cầu nghiêm ngặt đối với đơn vị phát hành stablecoin, bao gồm dự trữ vững chắc và giấy phép hoạt động. Anh và Singapore cũng đang phát triển các chế độ riêng biệt. Xu hướng toàn cầu hướng tới quản lý này gia tăng áp lực lên Hoa Kỳ phải xây dựng chính sách nhất quán để tránh trở thành nơi trú ẩn cho các hoạt động rủi ro hoặc, ngược lại, đánh mất lợi thế cạnh tranh trong đổi mới fintech.
Kết luận
Cảnh báo của CFO JPMorgan Jeremy Barnum về rủi ro khi trả lãi cho stablecoin đã làm rõ một cuộc tranh luận quản lý quan trọng ở thời điểm quyết định. Khẳng định của ông rằng thực tiễn này là “nguy hiểm” nếu không có sự giám sát phù hợp trùng hợp với hướng đi của dự luật Thượng viện Hoa Kỳ, vốn chỉ cho phép trả thưởng cho các hoạt động kinh tế crypto mang tính thực chất. Sự hội tụ giữa chỉ trích từ giới tài chính lớn và hành động lập pháp cụ thể đánh dấu một bước ngoặt tiềm năng cho ngành công nghiệp tiền mã hóa. Con đường phía trước sẽ đòi hỏi cân bằng giữa tiềm năng sáng tạo của tài sản số với nhu cầu nền tảng về bảo vệ người tiêu dùng và ổn định tài chính – một thách thức sẽ định hình bức tranh lãi suất stablecoin trong nhiều năm tới.
Câu hỏi thường gặp
Q1: Chính xác thì CFO JPMorgan đã nói gì về lãi suất stablecoin?
CFO JPMorgan Jeremy Barnum phát biểu rằng việc trả lãi cho stablecoin có đặc điểm và rủi ro giống như tiền gửi ngân hàng nhưng lại hoạt động mà không có quy định ngân hàng phù hợp. Ông mô tả tình huống này là “rõ ràng nguy hiểm và không mong muốn”.
Q2: Dự luật Thượng viện đề xuất giải quyết lãi suất stablecoin như thế nào?
Dự thảo luật về cấu trúc thị trường crypto của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Hoa Kỳ đề xuất rằng lãi suất hoặc phần thưởng cho stablecoin chỉ được phép khi gắn liền với các hoạt động thực chất của người dùng, như giao dịch, staking hoặc cung cấp thanh khoản, chứ không phải chỉ đơn giản là nắm giữ tài sản.
Q3: Vì sao việc trả lãi cho stablecoin bị coi là rủi ro?
Rủi ro bắt nguồn từ việc thiếu bảo vệ người tiêu dùng. Khác với tiền gửi ngân hàng được bảo hiểm FDIC và xuất phát từ các tổ chức chịu sự quản lý chặt chẽ, các chương trình lãi suất stablecoin thường tái đầu tư vào thị trường crypto biến động mà không có bảo hiểm, khiến nguy cơ mất vốn gốc.
Q4: Sự khác biệt giữa nhận phần thưởng staking và nhận lãi stablecoin là gì?
Phần thưởng staking thường được nhận khi bạn chủ động tham gia bảo mật và vận hành một mạng blockchain proof-of-stake. Lãi suất stablecoin thường được trả thụ động chỉ vì giữ tài sản trong ví nền tảng – điều mà các nhà quản lý so sánh với tài khoản ngân hàng không được kiểm soát.
Q5: Đâu là nguyên nhân khiến sự tập trung quản lý stablecoin tăng lên?
Sự sụp đổ của một số nền tảng cho vay crypto lớn trong năm 2022 (ví dụ: Celsius, Voyager) là chất xúc tác chính. Các nền tảng này đã trả lãi suất cao cho tiền gửi stablecoin nhưng mất khả năng thanh toán khi các khoản đầu tư rủi ro thất bại, khiến hàng tỷ USD của khách hàng bị mắc kẹt và cho thấy rủi ro hệ thống.
