LatePost độc quyền | Phiên bản cập nhật lớn của Qianwen: Mua sắm, đặt đồ ăn ngoài, tập trung vào tính hữu ích thay vì chỉ giải trí

Chạy nước rút đến cổng siêu cấp AI.

Bài viết丨Quản Nghệ Văn

Tối ngày 13 tháng 1, tòa nhà số 5 khu C của Khu công viên Alibaba Xixi tại Hàng Châu, vẫn chưa được đưa vào sử dụng, đã được chiếu sáng với khẩu hiệu "From Question To Action". Đây là một màn giới thiệu sớm cho bản cập nhật tính năng của Qianwen vào ngày 15 tháng 1, hai ngày sau đó.

Chưa đầy 2 tháng kể từ khi chính thức ra mắt, ứng dụng Qianwen đã tiến hành một bản cập nhật lớn nhất kể từ khi lên sóng. Theo độc quyền của LatePost, lần cập nhật này tập trung vào hai hướng chính:

1. Đời sống: giao diện chính chat của Qianwen đã tích hợp các dịch vụ của Alibaba. Năm dịch vụ đầu tiên được kết nối là Taobao Flash Sale, Alipay, Taobao, Fliggy và Gaode. Các chức năng này sẽ được mở thử nghiệm vào ngày 15, và sẽ được mở rộng hoàn toàn sau vài ngày. Các dịch vụ khác của Alibaba như Tao Piao Piao và Damai cũng sẽ được tích hợp sau đó;

   
   

2. Giải quyết công việc: Góc dưới bên trái trang chủ ứng dụng Qianwen đã ra mắt "Trợ lý nhiệm vụ" dạng "viên nang", có khả năng xử lý các nhiệm vụ phức tạp, thực hiện nhiều bước như con người, bao gồm nhưng không giới hạn ở gọi điện đặt bàn, nghiên cứu báo cáo, xử lý tài liệu tài chính, phát triển website... Hiện chức năng này áp dụng thử nghiệm mời định hướng.

Bên trái là giao diện mua hàng Taobao Flash Sale trong Qianwen, bên phải là giao diện thử nghiệm của Trợ lý nhiệm vụ

1 tỷ DAU (người dùng hoạt động hàng ngày) là một cột mốc đối với các ứng dụng tiêu dùng của các công ty nền tảng. Theo số liệu công khai của Doubao, họ đã là người đầu tiên vượt qua mốc này.

Ra mắt vào tháng 8 năm 2023, Doubao có nền tảng người dùng rộng lớn. Doubao không yêu cầu người dùng tự tìm hiểu khả năng của trợ lý AI, mà tập trung chủ yếu vào các kịch bản chuyên biệt như kiểm tra bài tập, mẹo chơi game, tư vấn phối đồ... nhằm tăng tốc độ lan tỏa ở các thị trường nhỏ và nhóm người dùng gia đình.

Qianwen, ra mắt muộn hơn Doubao 27 tháng, không đặt DAU là mục tiêu trọng tâm hiện tại mà chú trọng vào số lượng và chất lượng hoàn thành nhiệm vụ — liệu người dùng có thực sự giao việc cho AI và Qianwen có hoàn thành được công việc hay không.

Ngoài việc giải quyết công việc, về dịch vụ đời sống, Qianwen đã bắt đầu tăng tốc tích hợp các dịch vụ tiêu dùng của hệ sinh thái Alibaba ngay từ khi ra mắt. Theo chúng tôi được biết, nội bộ Alibaba cho rằng đây là một trong những điểm khác biệt trong cuộc chiến cổng siêu cấp AI. Alibaba sở hữu mô hình mã nguồn mở Qwen và hệ sinh thái từ thanh toán, mua sắm đến di chuyển, du lịch, giải trí..., vì vậy việc tích hợp “mô hình” + “hệ sinh thái” được ưu tiên thực hiện. Vài ngày trước, Google cũng công bố hợp tác AI mua sắm với Walmart cùng các nhà bán lẻ khác.

Một thành viên nhóm mô hình lớn Alibaba cho biết, trợ lý AI đã chuyển từ giai đoạn Chat (trò chuyện) sang Agent (giải quyết công việc), và đây là nhận thức chung của toàn cầu.

Công việc và đời sống, Qianwen phân tách nhu cầu AI của người dùng theo hai hướng

Đối diện với vô vàn khả năng của trợ lý AI, tiêu chí lựa chọn của Qianwen chủ yếu có hai: “Đầu tiên xem đó có phải là nhu cầu thực của người dùng, tiềm năng không gian lớn ra sao, sau đó mới xét liệu khả năng của mô hình lớn có thể kích phát nó thêm không.”

Theo chúng tôi được biết, nội bộ Qianwen phân tách các nhu cầu này thành hai hướng chính: công việc và đời sống.

Nhu cầu công việc thuộc về “nhiệm vụ giao nhận” — tức người dùng cần một kết quả có thể sử dụng ngay, Qianwen đã xác định hơn 100 kịch bản văn phòng cốt lõi phổ biến như “sắp xếp hóa đơn”, “tạo PPT”, “nghiên cứu thị trường”... và tối ưu hóa chuyên biệt cho các kịch bản điển hình này.

“Nếu phát sinh 10 yêu cầu, bảy tám lần hoàn thành và chỉ ba bốn lần hoàn thành, cảm giác sẽ rất khác biệt, cái trước là ‘cơ bản dùng được’, cái sau thì hoàn toàn ‘không thể dùng’, người dùng có thể sẽ bỏ luôn.” Một quản lý sản phẩm Qianwen chia sẻ.

Điểm cuối của nhu cầu công việc là “giao nhận hoàn hảo”, tức kết quả hoàn toàn đúng như mong đợi, không cần chỉnh sửa. Mức độ hoàn thành chấp nhận được là “cơ bản dùng được”, tức nội dung chính xác, chỉ cần người dùng điều chỉnh nhẹ. “Mục tiêu của chúng tôi là giữ cho hơn 100 kịch bản văn phòng trọng điểm đạt mức độ hoàn thành cao, mang lại kỳ vọng chắc chắn cho người dùng.” Quản lý sản phẩm nói thêm.

Nhu cầu đời sống thì theo đuổi “làm sao gần gũi hơn với cuộc sống thực tế của mỗi người dùng”, bởi xu hướng lớn của sản phẩm trợ lý AI hiện tại là cá nhân hóa ngày càng cao. Qianwen tích hợp Taobao không nhằm mục đích chỉ gợi ý sản phẩm chính xác hơn cho người dùng, mà quan trọng hơn là thấu hiểu nhu cầu người dùng từ sớm, chuyển hóa tốt nhu cầu, sau đó mới là hiểu rõ sản phẩm.

Ví dụ, người dùng nói “Tôi muốn mua một máy hút bụi giường”, nhu cầu thực sự sâu xa là người dùng cảm thấy nhà có mạt bụi, muốn loại bỏ chúng. Nhưng có nhiều cách khác nhau để loại bỏ mạt bụi, không nhất thiết phải mua máy, cũng có thể mua xịt, hoặc chỉ cần phơi nắng chăn. Phương pháp nào phù hợp nhất với người dùng này cần xem nhà có trẻ nhỏ, có nuôi mèo chó không, dựa trên thói quen và sở thích của người dùng để hỗ trợ quyết định.

Chức năng trợ lý nhiệm vụ sau khi cập nhật sẽ tận dụng nhiều dịch vụ khác nhau của Alibaba để giải quyết nhu cầu. Ví dụ, lên kế hoạch du lịch có thể tự điều phối nhiều dịch vụ của Fliggy, Gaode, đặt vé, gọi xe, chỉ đường; sau khi chọn nhà hàng, AI có thể tự động gọi điện đặt chỗ.

Thêm nữa, Qianwen kết hợp với Alipay triển khai chức năng thanh toán tích hợp “AI Pay”, Taobao Flash Sale là dịch vụ đầu tiên tích hợp, hỗ trợ đặt đồ ăn trực tiếp trong Qianwen. Tính năng “Instant Checkout” của ChatGPT sẽ ra mắt vào tháng 9 năm 2025, người dùng Mỹ có thể thanh toán mua sắm ngay trong ứng dụng.

Trong quá trình tích hợp nhiều dịch vụ của Alibaba, quản lý sản phẩm nói trên cho biết, hợp tác với Alipay về “AI Pay” là phức tạp nhất, vì AI chưa chắc sẽ đặt hàng và thanh toán ngay. Ví dụ, người dùng có thể ra lệnh “Theo dõi vé máy bay Thượng Hải - Bắc Kinh, khi dưới 800 tệ thì tự động đặt vé”.

Điều này đòi hỏi AI được ủy quyền làm đại lý xử lý thanh toán không đồng bộ, phải xây dựng liên kết bốn bên: người dùng, AI đại lý, thương gia, nền tảng, “Đây cũng là kỹ năng hoàn toàn mới đối với Alipay.” Trong tương lai có thể phục vụ các kịch bản phức tạp như thanh toán đa nền tảng, kết hợp... Ví dụ: “Tiếp đãi đoàn 15 người, đặt món ăn cùng loại là cơm thịt nướng, không cay; nước uống đều là trà sữa, ít đường, nóng lạnh chia đôi.”

Chiến lược cạnh tranh: Theo đuổi tính hữu ích, không chỉ là công cụ giải trí

Qianwen trong tương lai sẽ không đặt ra bất kỳ hình tượng cụ thể nào. “Một khi có hình tượng cụ thể sẽ giới hạn kỳ vọng của người dùng. Trợ lý AI lý tưởng của chúng tôi nên vượt lên giới hạn về giới tính, độ tuổi, hoạt hình, người thật...” Quản lý sản phẩm Qianwen nói.

Ứng dụng Qianwen ra mắt vào ngày 17 tháng 11 năm 2025, khi đó DAU của Doubao đã vượt 60 triệu. Tiếp tục đi theo hướng phục vụ số đông không phải lựa chọn tối ưu cho Qianwen, hơn nữa cổng lưu lượng lớn nhất của Trung Quốc không nằm ở Alibaba.

“Qianwen ban đầu nổi lên trong giới kỹ thuật và cộng đồng mã nguồn mở, tự nhiên thu hút người dùng nhạy cảm về chất lượng, có nhu cầu nhiệm vụ chuyên sâu.” Một thành viên Qianwen chia sẻ. Ban đầu Qianwen thu hút những người dùng tri thức cao, học vấn cao, nhạy cảm với công nghệ, nhất là lập trình viên, nhà nghiên cứu và khách hàng doanh nghiệp.

Theo chúng tôi được biết, hiện tại gần một nửa người dùng Qianwen dưới 40 tuổi, hơn một nửa là người dùng tại các thành phố tuyến ba trở lên, đại đa số người dùng sử dụng Qianwen với mục đích rõ ràng về nhiệm vụ và sản xuất.

Lộ trình tăng trưởng của Qianwen rất rõ ràng: Lấy kịch bản văn phòng làm đột phá, xây dựng năng lực thực hiện nhiệm vụ hoàn thành cao; tận dụng lợi thế hệ sinh thái Alibaba, gần gũi với đời sống người dùng, cung cấp một số dịch vụ khác biệt; bắt đầu từ người dùng tri thức cao, mở rộng dần sang nhóm đông đảo hơn.

Kể từ khi lên sóng vào tháng 11 năm ngoái, Qianwen đã tăng tốc tích hợp các dịch vụ của hệ sinh thái Alibaba. Quản lý sản phẩm Qianwen nói với chúng tôi: “Không phải vì Qianwen thuộc Alibaba. Việc tận dụng tốt các dịch vụ này sẽ trở thành năng lực quan trọng của chúng tôi, giải quyết vấn đề đời sống người dùng. Kết nối các dịch vụ của Alibaba chỉ là phương tiện chứ không phải mục tiêu.”

Hội tụ 1.000 người, khởi nghiệp lại trong Alibaba

Chưa đầy hai tháng sau khi ra mắt, ứng dụng Qianwen đã cập nhật hơn chục lần, duy trì tần suất cập nhật siêu cao 2-3 lần mỗi tuần, một số nhu cầu chỉ mất 1-3 ngày từ thiết kế đến lên sóng. So với một bộ phận lớn của công ty, hiệu quả công việc này khiến Qianwen giống một công ty khởi nghiệp hơn.

Bên cạnh máy quét khuôn mặt tại sảnh tầng 1 tòa C4 Khu công viên Alibaba Xixi, mỗi sáng thứ Hai và chiều thứ Sáu luôn chất đầy vali. Nhân viên Alibaba từ Quảng Châu, Bắc Kinh... bay đến để “làm việc tập trung”, cuối tuần lại “di cư” như chim di cư. Tình trạng này sẽ kéo dài ít nhất đến Tết Nguyên Đán. Kể từ tháng 9 năm ngoái, kỹ sư Alibaba đã phát triển Qianwen tại đây, hiện cộng thêm các bộ phận hỗ trợ khác đã có hơn 1.000 người tham gia.

Bình thường các vị trí làm việc được phân theo chức năng, ví dụ sản phẩm ngồi chung, phát triển ngồi chung, nhưng tại tòa C4 “đóng cửa” này, chỗ ngồi được phân theo nhóm dự án, mỗi dự án nhỏ đều có nhân viên sản phẩm, phát triển, thuật toán ngồi chung. Một HR của Qianwen nói: “Bạn sản phẩm ngồi đối diện bạn phát triển, muốn trao đổi nhu cầu chỉ cần kéo ghế là nói chuyện ngay.”

Một nhân viên lâu năm của Alibaba cho rằng, từ năm 2025 trở lại đây, thay đổi lớn nhất ở Alibaba là từ Taobao Flash Sale đến Qianwen, công ty bắt đầu “tập trung sức mạnh làm việc lớn”.

Trong dự án Qianwen, không chỉ có đội sản phẩm và phát triển từ Quark, mà còn đông đảo nhân viên từ Gaode, Taobao, Alipay... được điều động khẩn cấp tham gia làm việc chung. Một nhân viên phụ trách điều phối cho biết, khi huy động các đội kinh doanh tham gia hoàn toàn không gặp trở ngại, mọi người đều rất nhiệt tình — nhiều người cảm thấy mình đang “tham gia vào một cuộc chiến có thể thay đổi diện mạo Internet”.

Qianwen cũng loại bỏ hệ thống báo cáo phân tầng phức tạp.Ngô Gia, Chủ tịch nhóm kinh doanh Qianwen C-endhiếm khi ngồi phòng họp nghe báo cáo PPT, ông thường đứng trước bảng trắng cùng đội ngũ suy diễn logic chức năng, cách làm việc là cùng nhau sáng tạo trên bảng trắng, có ý tưởng là trao đổi ngay — chứ không phải chuẩn bị tài liệu dày và họp dài lê thê.

Trong thời đại AI, các công ty lớn trước đây muốn làm AI thường đi theo con đường thành lập một tổ chức tương đối độc lập, trở lại tinh thần khởi nghiệp — tin rằng mình đang làm một sự nghiệp có thể thay đổi thế giới và dốc toàn lực vì nó. Ở Alibaba, đó là Qianwen, Phòng thí nghiệm Tongyi, DingTalk, và ở các công ty lớn khác, sự thay đổi này cũng sẽ xuất hiện ngày càng nhiều.

Nguồn ảnh đề bài: "Dead Poets Society"

- FIN -