An’anaviy va markazlashtirilmagan moliya o‘rtasidagi kurash daromadli stablecoin-lar atrofida yangi cho‘qqiga chiqdi. Bank sohasidagi yetakchilar, ular nazoratsiz parallel bank tizimini yaratib, banklardan likvidlikni tortib olishi va iqtisodiyot barqarorligini izdan chiqarishi mumkin, deb hisoblashadi. Kripto tarafdorlari esa, bu moliya institutlarining iqtisodiy tizim ustidan o‘zining uzoq yillik hokimiyatini saqlab qolishga bo‘lgan harakati, deb baholashmoqda. Kongress tomonidan qabul qilingan va stablecoin-larni tartibga solishga qaratilgan GENIUS Act ushbu muammoning markazida turibdi.
JPMorgan Chase moliyaviy direktori chorak yakuni bo‘yicha daromadlar anjumanida bank raqobatni qabul qilishini, biroq nazoratsiz parallel bank tizimi bilan raqobatlashishni xohlamasligini ta’kidladi. Barnumning aytishicha, daromad keltiruvchi stablecoin-lar shu sababli “aniq xavfli va istalmagan narsa” hisoblanadi.
JP Morgan Chase ilgari blokcheyn texnologiyasini joriy qilgan va hatto JPMD deposit coin-ni ishga tushirgan bo‘lsa-da, aynan shu yerda ular chiziq tortmoqda. GENIUS Act esa, bank gigantiga daromad keltiruvchi stablecoin-lar uchun tartibotlarni o‘rnatishda vosita bo‘lishi mumkin.
Daromad keltiruvchi stablecoin-lar nima?
Daromad keltiruvchi stablecoin-lar — odatda AQSh dollariga bog‘langan va qiymati barqaror bo‘lgan, vaqt o‘tishi bilan foiz ham keltiradigan stablecoin turidir. Bu, Ethereum kabi kriptovalyutalarni staking qilishda yuzaga keladigan tebranishsiz, naqd puldan daromad olishni istagan investorlar uchun markazlashtirilmagan yechim bo‘lib xizmat qiladi.
Daromad keltiruvchi stablecoin-lar rebase va non-rebase turlarga bo‘linadi. Rebase token-lar — balanslar avtomatik ravishda moslashadigan token-lar. Bunda, rebasing orqali token mukofotlari (to‘plangan foizlar) qo‘shimcha tokenlar ko‘rinishida tarqatiladi.
Masalan, agar siz $1,000 miqdorida daromadli stablecoin-larga investitsiya qilsangiz, balansingiz vaqt o‘tishi bilan hech qanday harakat qilmasdan o‘sadi, va har bir stablecoin aktivining narxi o‘zgarmaydi. Non-rebase token-lar esa token balansini o‘zgartirmaydi, lekin har bir tokenning qiymati daromad yig‘ilishi bilan o‘sib boradi. Bular odatda staking/derivativ yoki DeFi asosidagi tokenlardir.
Daromad keltiruvchi stablecoin-lar turli mexanizmlar orqali daromad yaratadi, masalan, DeFi kreditlash, likvidlik miningi, staking va RWA (real-world asset) bilan ta’minlash. Daromadli stablecoin-larga misollar: aUSDC (Aave), USDY (Ondo), USDM (Mountain Protocol), hatto Blackrock’ning BUIDL tokeni ham kiradi.
TradFi va DeFi: Daromad keltiruvchi stablecoin-lar va GENIUS Act kelajagi
GENIUS Act — JP Morgan Chase’ning daromadli stablecoin-lar borasidagi xavotirlariga qonuniy javob bo‘lishi mumkin. GENIUS — “Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins Act” qisqartmasi bo‘lib, qonunning asosiy maqsadi stablecoin innovatsiyalariga yo‘l ochish, shu bilan birga AQSh moliya tizimi va iste’molchilarini himoya qilishdan iborat.
GENIUS Act shuni ta’kidlaydiki, “to‘lov stablecoin-lari emitentlari ularni ushlab turgan mijozlarga foiz yoki daromad to‘lashlari mumkin emas.” Bu shuni anglatadiki, stablecoin mustaqil tarzda bankdagi omonat mahsuloti kabi foiz keltiruvchi vosita sifatida ishlashi mumkin emas. Biroq, hozirgi qonunchilikdagi bir bo‘shliq shuki, bu stablecoin egalari balansiga kripto birjalari yoki DeFi xizmatlari orqali mukofot yoki staking daromadlari to‘lanishini to‘xtatmaydi.
Aynan mana shu bo‘shliqni JPMorgan Chase kabi yirik banklar yopishga harakat qilmoqda va bu bank sohasining kuchi hisobga olinsa, daromadli stablecoin emitentlari uchun haqiqiy tahdidga aylanishi mumkin. Shu bilan birga, kripto sanoati Tramp ma’muriyatining kriptoga ijobiy munosabati tufayli siyosiy lobbichilikda yangi kuchga ega bo‘ldi. Natijada, daromad keltiruvchi stablecoin-lar kelajagi ham sudda, ham Kongressda hal qilinishi ehtimoli yuqori.
