Kaliforniyada taklif etilgan milliarderlar solig‘i Silicon Valley’ni larzaga soldi, gubernator Newsomni esa chalg‘itdi

Gubernator raqobatbardoshlik yo‘qolishidan xavotirda

Newsom shtat darajasidagi boylik soliqlariga doimo qarshi bo‘lib kelgan, chunki u bunday soliq dunyoning to‘rtinchi yirik iqtisodiyoti uchun noqulay bo‘lishiga ishonadi. Kaliforniyada moliyaviy muammolar kuchaygan va u 2028 yilgi prezidentlik saylovida qatnashishni ko‘zlayotgan bir paytda, u bu taklif saylov byulleteniga chiqmasligi uchun harakat qilmoqda.

Tahlilchilarga ko‘ra, milliarderlarnig ko‘chib ketishi yuzlab million dollarlik soliq yo‘qotilishiga olib kelishi mumkin.

“Bu Newsom uchun Demokratik partiya nominatsiyasi yo‘li oson bo‘lmasligining sabablaridan biri”, dedi Claremont McKenna kolleji siyosatshunosi Jack Pitney. “U allaqachon (byudjet) defitsiti bilan to‘qnash kelmoqda, uning hajmi aniq emas... va kelgusi yillarda esa, milliarderlarga soliq joriy qilinishi yomon oqibatlarga olib kelishi mumkin.”

Demokratlar bu masalada bo‘lingan

Taklif Newsom va uning partiyasining ilg‘or qanotidagi taniqli a’zolari, jumladan Vermont senatori Bernie Sanders o‘rtasida chuqur ziddiyat yaratdi. Sanders bu taklifni qo‘llab-quvvatlab, uni boshqa shtatlar uchun ham namuna bo‘lishi kerakligini aytdi.

“Vatanimizda ozchilik juda ko‘p narsaga ega bo‘lib, ko‘pchilik esa juda kam narsaga ega bo‘lsa, taraqqiyotga erisha olmaymiz”, dedi Sanders ijtimoiy tarmoq X'da.

Yana bir tarafdor va 2028 yilgi Newsomning potensial raqibi — Demokrat kongressmeni Ro Khanna, past daromadli aholiga tibbiy yordam ko‘rsatishga mo‘ljallangan soliq tufayli milliarderlarga qochib ketish bilan tahdid qilayotganini masxara qildi.

Taklifning asosiy tashabbuskori — Service Employees International Union, ko‘chib ketish tahdidini bo‘rttirilgan deb hisoblaydi.

Bu soliq “Kongress tomonidan yaratilgan inqirozga amaliy javob”, dedi SEIU-United Healthcare Workers West bosh shtab boshlig‘i Suzanne Jimenez bayonotida. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu “tez yordam bo‘limlarini ochiq saqlash, kasalxonalarni xodimlar bilan ta’minlash va sog‘liqni saqlash tizimlarini ishlashini ta’minlaydi.”

Shu bilan birga, California Business Roundtable ushbu choraga qarshi chiqishda boshchilik qilmoqda va u “iqtisodiyotimizni zaiflashtiradi, shtat byudjetini barbod qiladi, investitsiyalarni shtatdan chiqarib yuboradi va oxir-oqibat mehnatkash oilalar uchun kundalik hayotni qimmatroq qiladi”, deb hisoblaydi.

Qattiq tartibga solish va yuqori xarajatlar bilan mashhur bo‘lgan biznes muhiti

Kaliforniyani yuqori yashash narxi va qat’iy tartibga solish obro‘si tufayli tark etish, boylik solig‘i taklifi o‘tgan yili muomalaga chiqa boshlashidan ancha oldin kuchayishni boshlagan edi.

Elon Musk, dunyoning eng boy odami (724 milliard dollar boylikka ega), Texasdan uy sotib oldi va bir necha yil avval elektr avtomobil ishlab chiqaruvchisi Tesla kompaniyasini Austinga ko‘chirdi.

Taklif etilayotgan soliq keltirayotgan moliyaviy xavf, Silikon vodiysining mashhur kashshoflarini Kaliforniya va uning liberallik siyosatidan uzoqlashishga undayotgani, jumladan Google asoschilari Larry Page va Sergey Brin ham bor — ular 1990-yillarda Stanford universitetida o‘qish uchun shtatga ko‘chib kelgan edi.

Page va Brin bir necha yil avval ijrochi lavozimlarni tark etgan bo‘lsa-da, Alphabet — Google kompaniyasi onasida eng yirik ulush egalari bo‘lib qolmoqda; Forbes ma’lumotiga ko‘ra, ularning umumiy boyligi 530 milliard dollarni tashkil etadi.

Ammo bir necha manbalarga ko‘ra, har ikki kishi ham o‘z aktivlarining katta qismini Florida shtatiga ko‘chira boshlagan. Google esa, so‘nggi chorak asr davomida Mountain View'da joylashgan bo‘lib, ularning so‘nggi qadamlariga oid AP so‘roviga javob bermadi.

___

Liedtke San Ramon, Kaliforniyadan xabar berdi. Associated Press muxbiri Sophie Austin Sacramento, Kaliforniyadan hissa qo‘shdi.