AI 2040-yilgacha misga bo‘lgan talabni 50% oshiradi, ammo ta’minotni kafolatlash uchun ko‘proq konlar kerak, deya bildiradi S&P

8-yanvar (Reuters) – sun'iy intellekt va mudofaa sohalaridagi o‘sish global misga bo‘lgan talabni 2040-yilga kelib 50 foizga oshiradi, biroq S&P Global konsalting kompaniyasining payshanba kuni aytishicha, ko‘proq qayta ishlash va qazib olish bo‘lmasa, ta’minot har yili 10 million tonnadan ortiq yetishmaydi.

Mis uzoq vaqtdan buyon qurilish, transport, texnologiya va elektronika sanoatlarida keng qo‘llaniladi, chunki u eng yaxshi elektr o'tkazuvchi metallardan biri, korroziyaga chidamli va shakl berish oson.

So‘nggi o‘n yillikda elektromobil sanoati misga bo‘lgan talabni oshirgan bo‘lsa-da, S&P o‘z hisobotida aytishicha, sun'iy intellekt, mudofaa va robototexnika sohalari hamda an'anaviy iste'molchilar, masalan, konditsioner va boshqa misga talab yuqori bo‘lgan maishiy texnika uchun kelgusi 14 yil ichida bu metall yanada ko‘proq talab qilinadi.

Hisobotga ko‘ra, dunyo bo‘ylab talab 2040-yilga kelib yiliga 42 million tonnaga yetadi, bu 2025-yildagi 28 million tonnadan ancha ko‘p. Yangi ta’minot manbalari bo‘lmasa, bu talabning deyarli chorak qismi qondirilmaydi, deyiladi hisobotda.

"Bu yerda asosiy talab omili – dunyoni elektrlashtirish, va mis elektrlashtirishning metallidir," – dedi S&P’ning vitse-prezidenti va hisobot mualliflaridan biri Dan Yergin Reuters’ga.

Sun'iy intellekt mis uchun asosiy o‘sish sohasidir, o‘tgan yili 100 dan ortiq yangi ma’lumot markazi loyihalari umumiy qiymati qariyb 61 milliard dollarga baholangan, deb xabar bergan edi Reuters o‘tgan oyda.

Hisobotga ko‘ra, Ukrainadagi mojaro va Yaponiya, Germaniya hamda boshqa davlatlarning mudofaa xarajatlarini oshirishga qaratilgan harakatlari ham misga bo‘lgan talabni rag‘batlantirishi mumkin.

"Mudofaa sohasida misga bo‘lgan talab haqiqatan ham elastik emas," dedi S&P vitse-prezidenti va AQSHning sobiq Ukraina elchisi Carlos Pascual.

Deyarli har bir elektron qurilmada mis bor. Chili va Peru eng yirik mis qazib oluvchilar, Xitoy esa eng yirik mis erituvchi hisoblanadi. AQSH esa, ayrim mis turlariga boj joriy qilgan bo‘lsa-da, har yili ehtiyojining yarmini import qiladi.

Hisobotda chuqur dengiz qazib olishdan bo‘lishi mumkin bo‘lgan ta’minot hisobga olinmagan.

S&P 2022-yilda ham shunga o‘xshash hisobot chop etgan edi, unda dunyo 2050-yilga borib uglerod neytralligiga erishsa, misga bo‘lgan talab prognoz qilingandi, bu maqsad "nol chiqindi" deb ta’riflangan.

Payshanba kuni e’lon qilingan hisobot boshqacha metodologiyadan foydalanadi, dedi S&P, va unda misga bo‘lgan talab hukumatning iqlim siyosatidan qat’i nazar, bazaviy taxmin asosida hisoblangan.

"Energiya o‘tish siyosati ancha keskin o‘zgardi," dedi Yergin.

(Reportyor: Ernest Scheyder; Tahrir: Cynthia Osterman)