Morgan Stanley oltinni 4800 dollargacha ko‘tarilishini kutmoqda, foiz stavkalari pasayishi va global xavflar oltin bozoridagi o‘sishni davom ettiradi deb hisoblamoqda

Oltin narxi joriy yil oxirigacha yangi rekord darajaga ko‘tarilishi kutilmoqda. Morgan Stanley bashoratiga ko‘ra, 2026-yil to‘rtinchi choragiga kelib, oltin narxi har unsiya uchun 4800 dollarga yetadi, chunki foiz stavkalari pasayishi, markaziy banklarning oltin xaridi va davom etayotgan geosiyosiy xavflar ushbu an’anaviy xavfsiz aktivga talabni oshirishda davom etadi.

Bank 5-yanvar kuni e’lon qilgan tadqiqot hisobotida, qimmatbaho metallar narxining ushbu o‘sishi makroiqtisodiy va siyosiy o‘zgarishlarning birgalikdagi ta’siri natijasida yuz bermoqda, jumladan, Federal Rezervning kutilayotgan foiz stavkasi pasayishi, rahbariyat almashinuvi, hamda markaziy banklar va investitsion fondlarning doimiy xaridi kabilar mavjud.

Oltin allaqachon tarixiy o‘sishni namoyon etdi, spot oltin 2025-yil davomida 64% dan ortiq o‘sdi va 1979-yildan buyon eng kuchli yillik natijani qayd etdi.

Xavfsiz aktivlarga talab yana kuchaydi

Ushbu hafta, AQSh harbiy kuchlari Venesuela yetakchisi Maduro ustidan nazorat o‘rnatgach, oltin narxi yana yuqorilab ketdi, bu esa energiya va moliya bozorlarida geosiyosiy noaniqlikni kuchaytirdi. Tahlilchilarning ta’kidlashicha, ko‘plab investorlar himoya pozitsiyasini egallagan bir vaqtda, bunday kutilmagan hodisalar xavfsiz aktivlarga talabni qayta jonlantirdi.

"Venesuela atrofidagi vaziyat aniq tarzda xavfsiz aktivlarga talabni yana jonlantirdi, biroq bu mavjud geosiyosiy, energiya ta’minoti va pul-kredit siyosati bo‘yicha xavotirlar ustiga qo‘shildi," dedi Germaniyaning Heraeus Precious Metals treyderi Aleksandr Zumpfe (Alexander Zumpfe).

Investorlar odatda iqtisodiy va siyosiy tanglik davrida oltinga murojaat qilishadi, chunki ushbu qimmatbaho metal past foiz stavkalari muhitida yaxshi natija ko‘rsatadi, bu paytda foiz keltirmaydigan aktivlarni ushlab turish imkoniyati qiymati pasayadi.

Morgan Stanley hisobotida ta’kidlanishicha, Venesueladagi so‘nggi voqealar oltinni qiymat saqlash vositasi sifatida yanada jozibador qilishi mumkin, garchi bank ushbu hodisalarni 4800 dollarlik prognoz asosiga kiritmagan bo‘lsa-da.

JPMorgan ham yaqinda oltin narxi prognozini oshirdi va 2026-yil to‘rtinchi choragiga kelib har unsiya uchun 5000 dollar, uzoq muddatda esa 6000 dollar bo‘lishini taxmin qildi.

"Oltin narxining ushbu o‘sishi o‘tgan davrlarda ham, kelajakda ham bir maromda bo‘lmagan va bo‘lmaydi ham, biroq biz ishonamizki, oltin narxini yuqoriga qayta baholashga undovchi trend hali tugamagan," dedi JPMorgan global tovar strategiyasi rahbari Natasha Kaneva 2025-yil 18-dekabrdagi hisobotda. U savdo noaniqligi va davom etayotgan geosiyosiy xavflar xavfsiz aktivlarga talabni oshirib, markaziy banklar va investorlarni oltin diversifikatsiyasi tomon undayotganini ta’kidladi.

Niderlandiyaning ING banki tahlilchilari ham oltin narxining yanada o‘sish imkoniyatini yuqori baholashmoqda. 6-yanvardagi hisobotda aytilishicha, markaziy banklarning oltin xaridlari va Federal Rezervdan kutilayotgan qo‘shimcha foiz stavkasi pasayishi ushbu qimmatbaho metalni qo‘llab-quvvatlamoqda.

Federal Rezerv siyosati va dollar istiqboli asosiy omil

Morgan Stanleyning yangi prognozi avvalgi taxminlarga nisbatan ancha yuqoriroq. 2025-yil oktabrida bank 2026-yil uchun oltin narxi prognozini har unsiya uchun 4400 dollarga oshirgan edi, bu esa AQShda foiz stavkasi pasayishi, dollar zaiflashuvi va institutsional sarmoya oqimining kuchliligi bilan izohlangan.

"Investorlar oltinni nafaqat inflyatsiyadan himoya vositasi sifatida, balki markaziy bank siyosatidan tortib, geosiyosiy xatarlargacha bo‘lgan barcha omillar uchun barometr sifatida ko‘radi," deya ta’kidladi Morgan Stanleyning metallar va konchilik bo‘yicha tovar strategiyasi mutaxassisi Amy Gower o‘tgan yil oktabrdagi hisobotda. "Biz oltin narxining yanada o‘sish salohiyatiga egamiz, bunga dollar zaiflashuvi, ETF’larning kuchli xaridi, markaziy banklarning doimiy xaridlari va noaniqlik sharoitida ushbu xavfsiz aktivga talabning oshishi sabab bo‘ladi."

Oltinning global markaziy banklar zaxirasidagi ulushi yaqinda 1996-yildan beri ilk bor AQSh davlat obligatsiyalarini ortda qoldirdi va Morgan Stanley bu o‘zgarishni "kuchli signal" deb atadi, bu esa investorlarning ushbu qimmatbaho metalning uzoq muddatli qiymatiga ishonchi yuqoriligini ko‘rsatadi.

Jismoniy oltin bilan ta’minlangan birja fondlari (ETF) rekord darajadagi sarmoya oqimini qayd etdi, bu esa institutsional va chakana investorlarning qiziqishini ko‘rsatmoqda.

"Hatto nostandart xaridorlar, ya’ni oddiy investorlar ham oltin sotib olish poygasiga qo‘shilishdi," deya yozadi Morgan Stanley tahlilchilari o‘tgan yil oktabrdagi hisobotda. Ular dollar zaiflashuvi va kengroq dollar hisobida aktivlardan voz kechish tendensiyasiga doir kutishlar ham oltin talabini qo‘llab-quvvatlayotganini qo‘shimcha qilishdi.

Dollar 2025-yil davomida qariyb 9% ga pasaydi va 2017-yildan beri eng yomon yillik natijani ko‘rsatdi.

Kumush va mis ham e’tiborda

Oltin Morgan Stanley tavsiya etgan asosiy tovar bo‘lib qolayotgan bo‘lsa-da, bank boshqa metallar bozorining kuchli natijalariga ham urg‘u berdi.

Kumush bo‘yicha tahlilchilar 2025-yilni strukturaviy ta’minot tanqisligining eng yuqori nuqtasi deb baholashmoqda, Xitoyning yangi eksport litsenziya talablari esa yuqori narx xavfini oshirmoqda. Sanoat talabi, investitsiya oqimi va ta’minot cheklovlari natijasida kumush o‘tgan yili 147% ga ko‘tarilib, tarixiy eng kuchli yillik o‘sishni ko‘rsatdi.

"Investorlar qiziqishi hanuz kuchli, chunki kumush bilan ta’minlangan ETF’lar sarmoya oqimini davom ettirmoqda," deya ta’kidladi ING tahlilchilari yaqindagi hisobotda, va 2026-yil istiqbolini "ijobiy" deb baholadi, bunga quyosh panellari va akkumulyator texnologiyalari tarafidan mustahkam sanoat talabi hamda sarmoya oqimining davomiyligi sabab bo‘lmoqda.

Asosiy metallar bozorida esa, Morgan Stanley alyuminiy va mis bo‘yicha ijobiy qarashda, chunki har ikkisi uchun talab ortib borayotgani va doimiy ta’minot cheklovlari mavjud. Indoneziyadan tashqarida alyuminiy ta’minoti hanuz cheklangan, AQShda esa qayta xarid qilish belgilari narxlarni oshirmoqda.

Mis narxi London Metal Exchange’da (LME) ham sezilarli o‘sdi, uch oylik mis narxi ushbu hafta har tonna uchun 13,387.50 dollarlik rekordga yetdi. Morgan Stanley AQShning import talabi va konlardan ta’minotdagi uzilishlar 2026-yilga kirar ekan, global bozorda vaziyatni tig‘izligicha saqlab turayotganini bildirdi.

Nikel ham ajralib turuvchi mahsulotlardan biri, Morgan Stanley Indoneziyadagi ta’minotdagi uzilish xavfi narxlarni qo‘llab-quvvatlayotganini, biroq bozor ushbu xavflarning ko‘p qismini allaqachon hisobga olganini ta’kidladi.